Kennisbank · Ooglidhygiëne

Ooglidhygiëne: zo verzorg je je oogleden

Schone ooglidranden zijn de basis voor gezonde ogen. Bij blefaritis, Demodex en droge ogen is dagelijkse ooglidhygiëne vaak de eerste en belangrijkste stap.

Wat is blefaritis?

Blefaritis is een ontsteking van de ooglidrand. Het is meestal chronisch: het komt en gaat, en geneest niet vanzelf [1,2]. Er zijn grofweg drie vormen:

Vorm Kenmerken
Voorste blefaritis Rode randen en schilfers of korstjes aan de basis van de wimpers. Vaak door bacteriën of een schilferige huid (seborroe) [1].
Demodex-blefaritis Mijtjes in de haarzakjes van de wimpers. Herkenbaar aan kleine “kraagjes” rond de wimpers en jeuk, vooral ’s ochtends [1,3].
Achterste blefaritis (MGD) De meibomklieren aan de binnenrand van het ooglid raken verstopt. Dit is de belangrijkste oorzaak van verdampingsdroge ogen [4].

Demodex komt vaker voor dan veel mensen denken. In een groot onderzoek bij oogpatiënten had meer dan de helft de typische kraagjes, en bij velen was dat nog nooit vastgesteld [3].

Werkt ooglidhygiëne?

Ja, al geneest het blefaritis niet. Een Cochrane-overzicht van tientallen studies laat zien dat dagelijkse ooglidhygiëne, samen met warmte, klachten bij zowel voorste als achterste blefaritis vermindert [2]. Het Britse College of Optometrists beveelt ooglidhygiëne sterk aan [5].

Een speciale ooglidreiniger werkt daarbij beter dan babyshampoo. In een dubbelblind onderzoek verbeterde alleen de ooglidreiniger de traanfilm en de klachten. Babyshampoo gaf juist meer verstopping van de klieropeningen [6].

Welke reinigers zijn er?

  • Ooglid doekjes: steriel, per stuk verpakt en makkelijk mee te nemen. Gebruik per oog een nieuw doekje.
  • Reinigingsschuim of -gel: aanbrengen op een wattenschijfje of je vingertop en zacht over de ooglidrand bewegen.
  • Met theeboomolie-extract (terpinen-4-ol): vermindert het aantal Demodex-mijtjes. Het bewijs is nog beperkt, en sommige mensen krijgen er lichte irritatie van [7].
  • Met hypochloorzuur: werkt ontsmettend. Eén kort onderzoek liet minder klachten zien dan zoutoplossing [8].

Niet elke reiniger is even mild. In een vergelijkend onderzoek maakte één product de traanfilm juist minder stabiel [9]. Kies daarom een product dat speciaal voor de ooglidrand bedoeld is.

Stap voor stap: zo reinig je je oogleden

  1. Was je handen.
  2. Gebruik eerst warmte als je meibomklieren verstopt zijn (zie warmtebehandeling).
  3. Sluit je oog en veeg met het doekje of de reiniger zacht langs de wimperrand, van de neus naar buiten.
  4. Doe hetzelfde bij het onderooglid terwijl je omhoog kijkt.
  5. Gebruik een nieuw doekje voor het andere oog.
  6. Herhaal dit één tot twee keer per dag, ook als de klachten minder zijn.
Volhouden loont. Blefaritis is chronisch. Stop je met de verzorging, dan komen de klachten vaak terug. Maak het onderdeel van je ochtend- of avondroutine.
Naar de optometrist of oogarts bij pijn, een rood oog, minder zicht, of als de klachten na 4 tot 6 weken verzorging niet beter zijn. Voor Demodex bestaan er ook behandelingen op recept [10].

Bekijk ooglidhygiëne

Bronnen

  1. Lin A e.a. Blepharitis Preferred Practice Pattern. Ophthalmology 2024. DOI
  2. Lindsley K e.a. Interventions for chronic blepharitis. Cochrane 2012. PubMed
  3. Trattler W e.a. The Prevalence of Demodex Blepharitis in US Eye Care Clinic Patients. Clin Ophthalmol 2022. DOI
  4. Nichols KK e.a. International Workshop on Meibomian Gland Dysfunction: Executive Summary. IOVS 2011. DOI
  5. Lawrenson J, Buckley R. Evidence base for the effectiveness of lid hygiene in blepharitis. College of Optometrists 2018.
  6. Sung J e.a. Randomised double-masked trial of eyelid cleansing treatments for blepharitis patients. Ocul Surf 2018. Repository
  7. Savla K e.a. Tea tree oil for Demodex blepharitis. Cochrane 2020. DOI
  8. Zhang H e.a. Effect of Hypochlorous Acid on Blepharitis through Ultrasonic Atomization: a randomized clinical trial. J Clin Med 2023. DOI
  9. Craig JP e.a. Effects of commercial eyelid cleansers on the ocular surface (samenvatting). NZ Optics 2021. NZ Optics
  10. Gaddie IB e.a. Lotilaner Ophthalmic Solution 0.25% for Demodex Blepharitis (Saturn-2). Ophthalmology 2023. PubMed

Deze informatie is opgesteld door optometristen en gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Ze vervangt geen persoonlijk onderzoek of advies. Heb je pijn, een rood oog, lichtschuwheid of word je zicht minder? Neem dan direct contact op met je huisarts, optometrist of oogarts.